پژوهشگر: میترا حبیبی

زمستان 1392

مهدکودک گلهای آفرینش و پارادایس

چکیده

بازی در رشد ذهنی کودک نقش مهمی دارد.کودک در این سن نمادگراست، اشیا را جاندار می پندارد و عروسک را همچون کودک خود شیر می دهد.زبان در این دوره نقش نمادی بسیار مهمی دارد. بازی برای مودک مساوی است با صحبت کردن برای یک بزرگسال. بازی و اسباب بازی کبمات کودکان هستند.

مقدمه:

: ابزاری که به ما در شناخت ویژگیهای شخصیتی کودکان یاری می رساند:

1- نقاشی

نقاشی کودکان از خط خطی گرفته تا مراحل کامل تر آن به شکل ترسیم واقعی اشیا و انسان و سایر مقولات دارای ارزش خاص تشخیصی - درمانی می باشد.

2- نمایش خلاق:

شکلی از یک وانمود بازی است. یک عمل سازمان یافته است که با دقت طراحی می شود و به اجرا در می آید و در واقع ارزش اساسی نمایش خلاق در مراحل بازی آن نهفته است.

3- قصه گویی

وانمود بازی روی دیگر سکه قصه گویی است. پیدایش ادبیات کودک و نوجوان در معنای امروزی در هم آمیخته است. آنهایی که مبدا پیدایش ادبیات کودکان ، لالایی هاست به زمان پیدایش سنت شفاهی قصه گویی نظر داشته اند و تاریخ ظهور آن قرن هجدهم در اروپاست.

آموزش و کودک پیش از دیستان

اهمیت ونقش آموزش و پرورش در توسعه زندگی فردی و اجتماعی موجب شده است که جامعه و اولیای دانش آموزان انتظار داشته باشند مدرسه محیطی رشد دهنده پویا و زمینه ساز پرورش استعدادهای لاقوه و خدادادی فرزندان آنان باشد. در این روش کودک کاملا فعال بوده و معلم تنها متکلم وحده نمی باشد. همانند روش دکتر ماریا مونته سوری که در آن فعالیت های آموزشی کودک به پنج گروه تقسیم می شود. مهارتهای حسی ، مهارتهای زبان آموزی، مهارتهای ریاضی، مهارتهای فرهنگ و علوم که هدف به استقلال رساندن کودک و تقویت حس اعتماد به نفس وی را دارد. از جمله حمل سینی با وسیله، مراقبت از گیاهان، نگهداری از حیوانات، ریختن آب از پارچ به لیوان، کشیدن جاروبرقی، پیمانه کردن با قاشق و غیره.

سلامت و کودک پیش از دبستان

کودکان پیش دبستان باید قبل از ورود به مدرسه مورد سنجش بینایی، گفتاری شناختی و طب فیزیکی قرار بگیرند و همچنین با مراجعه به مراکز مشاوره با کمک روانشناس مهارتی ارتباطات آنان مورد ارزشیابی قرار بگیرد تا سلامت جسمی حرکتی روحی و روانی کودکان مشخص شود.

رشد حواس پنج گانه رشد حافظه و به خاطر سپردن مشاهده طبقه بندی کردن مفهوم رنگها، اشکال هندسی و مفاهیم باریک و پهن بلند و کوتاه بزرگ و کوچک دور و نزدیک و غیره از عواملی هستند که در صورت ایمن بودن از نظر سلامت روان، سلامت جسمی، روحی و فکری قابل پذیرش این اطلاعات می باشند.مهارتهای ظریف دستی که نیاز به توجه و تمرکز و دقت دارد، نقش بازی و اهمیت آن را در این دوران مورد تاکید قرار می دهد. چون کودکان آموزش لوحه نویسی آشنایی با حروف و اعداد و مفتهیم ریاضی و استدلال زبان دارند.

خانواده و کودک پیش از دبستان
با توجه به نقش مهمی که والدین در زندگی فرزندان خود ایفا می کنند، جای شگفتی نیست که آنان تاثیر عمده ای بر زبان کودکان خود داشته باشند. گاهی اوقات این تاثیر عمده و مستقیم است برای مثال: میزان بازی تخیلی و غیر واقع بینانه کودکان به میزان پذیرش تخیل غیر واقع بینانه از سوی والدین آنها بستگی دارد. افزون بر این مادرها که اغلب لوازم بازی وانمود سازی را فراهم می کنند به کودکان پیشنهادهایی برای شروع بازی می دهند و هنگامیکه بازی شروع شد درباره کارهایی که کودک انجام می دهد اظهار نظر می کنند. گاهی نیز این تاثیر غیر مستقیم و غیر عمدی است. کودکان پیش دبستانی که دلبستگی نزدیکی به والدین خود دارند هنگام پرداختن به بازی اجتماعی - خیالی با همسالان خود بسیار موفق هستند.

رسانه و کودک پیش از دبستان

رسانه ها در دوران کنونی بخش جدایی ناپذیر از زندگی مردم شده اند و از محتوای اجتماعی، اقتصادی، آموزشی وسرگرمی وغیره رسانه ها استفاده می کنند. برخی معتقدند که رسانه ها تعیین کننده اولویت ذهنی و حتی رفتاری ما می باشند و اگر نتوانند چگونه فکر کردن را به ما یاد دهند، به چه فکر کنیم را قطعا به ما خواهند آموخت. رسانه در کنار عواملی مانند خانواده دوستان مدرسه می تواند نقش مهمی در جامعه پذیری و آموزش کودک داشته باشد. اما این فرآیند از طریق همگرایی سطح رشد کودک، منابع ، محتوای رسانه و شرایط محیط صورت می گیرد. با توجه به اهداف دوره پیش دبستانی که به طور خلاصه می تواند شامل پرورش قابلیتهای جسمانی، ذهنی هماهنگ سازی رشد مهارتهای حرکتی کودکان ، کمک به رشد عاطفی، افزایش حس اعتماد به نفس، درک شرایط محیطی و تقویت علاقه به ارزشهای دینی، اخلاقی ، هویت ملی، ایجاد رفتارهای مطلوب فردی و اجتماعی در کودکان مناسب با سن آنها باشد. می تواند از طریق رسانه یکی از منابع یادگیری از جمله تلویزیون، رایانه، ماهواره و... هم به صورت مثبت هم به صورت منفی مورد تقویت و پرورش قرار گیرد.

نتیجه گیری

در نگاه کلی نقش خانواده، محیط، همسالان، مدرسه، رسانه های دیداری و شنیداری، سلامت جسمی- حرکتی و سلامت روحی و روانی و خصوصا بازی در آموزش و پرورش خلاقیت و نوآوری و تعاملات و یادگیری مهارتهای زندگی و کسب تجارب در رشد و پیشرفت تحصیلی اجتماعی و شکوفا شدن استعدادهای نهفته کودکان قبل از 7 سالگی اهمیت فراوانی دارد.